Black tie ở Anh, Mỹ và châu Âu khác nhau thế nào

Black tie có chung một khung ở khắp nơi: áo dinner jacket, sơ mi trắng, nơ đen, giày bóng. Nhưng những chi tiết nhỏ bên trong khung ấy thay đổi theo nước. Anh thường giữ chuẩn chặt, Mỹ linh hoạt và đa dạng hơn, còn Pháp, Ý gọi trang phục này là smoking. Đây là các xu hướng chung, mỗi sự kiện và mỗi người mời vẫn có thể khác, nên hãy xem nó như bản đồ gợi ý chứ không phải luật.

Anh: giữ chuẩn chặt

Nước Anh là nơi dinner jacket ra đời, và người Anh vẫn gọi nó bằng tên ấy (hay viết tắt là DJ), còn dress code gọi là black tie. Người mặc theo lối truyền thống ở đó thường giữ những điểm sau:

• Màu: đen hoặc xanh đêm, ve satin hoặc grosgrain.
• Ve áo: ve nhọn (peak) hoặc ve khăn (shawl) là hai kiểu cổ điển. Ve xuôi (notch) thường bị người theo trường phái chuẩn mực coi là kém trang trọng hơn.
• Gile hoặc đai bụng: cả hai đều đúng, nhưng gile hở ngực mỏng được nhiều người ưa chuộng ở Anh vì vẻ kín đáo.
• Chi tiết: nơ thắt tay, quần có dải galon, không dây lưng, sơ mi ngực xếp ly hoặc piqué.

Tinh thần ở đây là: ít thay đổi, và nếu có đổi thì rất khẽ.

Mỹ: linh hoạt hơn, đai bụng và tuxedo đen phổ biến

Ở Mỹ, người ta gọi áo là tuxedo, tên bắt nguồn từ Tuxedo Park, New York. Cách mặc nhìn chung cởi mở hơn:

• Đai bụng (cummerbund) rất phổ biến, nhiều khi kèm nơ cùng bộ.
• Tuxedo đen là mặc định; ve xuôi xuất hiện nhiều hơn so với ở Anh.
• Dinner jacket trắng quen thuộc trong mùa hè và vùng nóng.
• Nhiều màu hơn cho dạ tiệc riêng, tiệc cưới và các dịp lễ.
• Mỹ cũng có cấp độ black tie optional, nghĩa là khách nam có thể mặc tuxedo hoặc bộ vest tối màu trang trọng. Khái niệm này ít được nhắc ở châu Âu.

Pháp và Ý: cách hiểu "smoking"

Ở Pháp và Ý, bộ này thường được gọi là smoking. Từ này vốn là từ mượn từ tiếng Anh smoking jacket, rồi mang nghĩa dạ phục buổi tối ở nhiều nước châu Âu lục địa. Thiệp mời có thể ghi bằng tiếng bản xứ như "tenue de soirée" ở Pháp. Nhìn chung, phom ở đó thường ôm hơn và áo ngắn hơn, nhưng vẫn tuân theo bộ khung đen trắng quen thuộc. Một gợi ý: ở đây, "smoking" hầu như luôn có nghĩa là tuxedo, không phải áo khoác ở nhà.

Điều thú vị là hiện tượng "Le Smoking" năm 1966 của Yves Saint Laurent, một bộ tuxedo dành cho phụ nữ. Tên gọi cho thấy từ smoking đã bám rễ vào ngôn ngữ thời trang Pháp.

Bảng so sánh nhanh

Tiêu chí	Anh	Mỹ	Pháp, Ý
Tên gọi	Dinner jacket, black tie	Tuxedo, black tie	Smoking
Mức chặt chẽ	Cao	Linh hoạt hơn	Trung bình, chú trọng phom
Ve áo	Nhọn hoặc khăn	Khăn, nhọn, xuôi đều gặp	Nhọn, khăn
Đai bụng hay gile	Gile hoặc đai bụng	Đai bụng phổ biến	Cả hai
Màu	Đen, xanh đêm	Đen, trắng mùa hè, nhiều màu hơn	Đen, xanh đêm

Những nhận xét trong bảng là xu hướng chung, không phải quy định.

Lưu ý khi dự tiệc ở từng nơi

• Ở Anh: giữ đúng khung truyền thống; nếu thiệp ghi black tie, đừng thử phá cách.
• Ở Mỹ: đọc kỹ dòng ghi chú trên thiệp (black tie, black tie optional, creative black tie) vì chúng khác nhau.
• Ở Pháp, Ý: đừng nhầm "smoking" với áo khoác hút thuốc; chú ý phom ôm gọn, sơ mi trắng sạch.
• Ở mọi nơi: nếu không chắc, hỏi chủ tiệc. Xem thêm bài dự sự kiện ở nước ngoài và tên gọi tuxedo ở các nước.

Phần tổng quan về cấp độ nằm ở trang dress code.

Gợi ý từ xưởng may Mon Amie

Nếu anh sắp đi dự tiệc ở nước ngoài, hãy nói cho chuyên viên Mon Amie biết nước và loại sự kiện, để chọn kiểu ve và phụ kiện phù hợp. Một lựa chọn trung tính, gần với khung Anh và hợp mọi nơi, là Tuxedo Đen Ve Nhọn Viền Satin (TUX-010). Thời gian may báo cụ thể khi đo, nên anh đặt sớm trước chuyến đi. Đặt lịch tư vấn tại showroom.