Vì sao nhạc công giao hưởng mặc tuxedo và frac trên sân khấu

Nhạc công giao hưởng mặc tuxedo hoặc đồ đen vì một lý do rất thực tế: trên sân khấu, khán giả đến để nghe, và trang phục càng đồng bộ, càng ít gây chú ý thì họ càng dễ tập trung vào âm nhạc. Quy ước này gọi là concert dress, và nó có phân tầng rõ ràng giữa nhạc trưởng, dàn nhạc và nghệ sĩ độc tấu.

Quy ước concert dress cho buổi diễn tối

Ở các buổi hòa nhạc tối trang trọng, quy ước phổ biến như sau:

• Nhạc trưởng mặc frac (tailcoat) với sơ mi cổ cánh, nơ trắng, gile trắng. Đây là trang phục white tie.
• Nhạc công trong dàn nhạc mặc black tie (tuxedo, nơ đen) hoặc toàn đen: áo vest đen, sơ mi đen hoặc trắng tuỳ quy định của dàn nhạc.
• Nhạc công nữ thường mặc váy dài đen hoặc áo đen kết hợp quần hay váy dài, cũng đen.

Không phải dàn nhạc nào cũng theo đúng khuôn này. Nhiều nhà hát và nhóm nhạc đặt quy định riêng, và có nơi cho phép nhạc trưởng mặc black tie hoặc áo cổ trụ đen. Nếu anh được mời biểu diễn, đừng đoán, hãy hỏi ban tổ chức hoặc trưởng nhóm.

Vì sao phải đồng bộ

Có ba lý do thường được nhắc.

Không làm khán giả phân tâm. Một người mặc áo màu sáng giữa hàng người áo đen sẽ kéo mắt cả khán phòng về phía họ. Đồng phục tối màu xoá cá nhân đi, để dàn nhạc hiện ra như một nhạc cụ lớn duy nhất.

Giúp nhìn rõ chuyển động. Cung đàn của cả bộ dây chuyển động cùng chiều, cùng lúc. Nền đen giúp khán giả thấy nhịp ấy gọn gàng. Quần áo sáng hay hoạ tiết lớn sẽ làm nhiễu hình ảnh này.

Đúng với không khí của buổi diễn. Hòa nhạc cổ điển vốn mang tính nghi lễ. Trang phục trang trọng báo hiệu rằng đây là buổi tối cần sự chú tâm.

Riêng việc nhạc trưởng mặc frac còn có lý do cắt may. Phần trước của frac cắt ngắn, tay cử động thoải mái, đuôi sau buông xuống không vướng khi ông đứng và vung tay liên tục. Nhạc công ngồi lại thích tuxedo hơn vì áo ngắn ngang hông không bị gấp nhàu ở ghế như áo dài hơn.

Biến thể cho buổi diễn ban ngày

Buổi biểu diễn chiều hoặc buổi hòa nhạc ban ngày không đòi hỏi dạ phục. Cách làm phổ biến là bộ vest đen hoặc xám than, sơ mi trắng, cà vạt tối màu, hay toàn đen với áo cổ trụ. Với nhạc trưởng, một số nơi giữ lại áo dài kiểu frac nhưng không nơ trắng.

Điều cốt lõi vẫn là đồng bộ. Nếu cả nhóm mặc vest đen thì không ai nên lệch sang xanh navy hay nâu, kể cả khi màu ấy đẹp hơn trên người.

Gợi ý cho nghệ sĩ biểu diễn solo

Nghệ sĩ độc tấu được tự do hơn, nhưng sân khấu và chuyển động vẫn đặt ra yêu cầu riêng.

• Vai và nách. Pianist, violinist, cellist cần cánh tay vươn và xoay. Phom vai phải đúng, nách áo cắt đủ rộng để nâng tay mà không kéo cả thân áo lên. Đây là chỗ may đo hơn hẳn đồ may sẵn.
• Vải. Chọn vải len thoáng và có độ hồi, không bóng quá. Đèn sân khấu mạnh làm vải bóng loá lên, còn vải quá mỏng lộ nếp nhăn khi ngồi lâu.
• Độ dài tay áo. Khi giơ tay đàn, tay áo không được tụt quá cổ tay, cũng không ngắn tới mức hở nửa cẳng tay. Thợ may thường đo cả tư thế đàn.
• Ve và màu. Tuxedo đen ve satin hay midnight blue đều hợp. Midnight blue đôi khi lên hình đen hơn cả đen thật dưới đèn.
• Frac cho recital trang trọng. Một số pianist chọn frac với sơ mi cổ cánh. Nếu vậy, hãy xem kỹ bài tuxedo và tailcoat white tie.

Gợi ý từ xưởng may Mon Amie

Nghệ sĩ và nhạc công thường cần một bộ vừa để biểu diễn, vừa dùng được cho tiệc sau buổi diễn. Anh có thể tham khảo thêm bài tuxedo biểu diễn sân khấu và trang may đo tuxedo. Mẫu TUX-060 đen tuyền ve satin là một ví dụ phom cổ điển hợp cho sân khấu.

Khi đặt may, anh nên nói rõ nhạc cụ mình chơi để thợ đo thêm tư thế. Đặt lịch thử tại Mon Amie và nhớ báo trước ngày diễn để chuyên viên sắp lịch thử phù hợp.