Cách cảm nhận chất lượng vải bằng tay

Anh không cần là thợ cả để đánh giá một tấm vải. Bốn phép thử bằng tay, làm được ngay tại showroom trong vài phút, cho biết khá nhiều: vải có hồi nhăn không, có đàn hồi không, dày hay mỏng, và rủ đẹp hay cứng đơ. Chúng không thay được kinh nghiệm của người thợ, nhưng giúp anh hỏi đúng câu và không bị cuốn theo lời giới thiệu.

Vò nhẹ xem độ hồi nhăn

Nắm một góc vải trong lòng bàn tay, siết khá chặt trong chốc lát rồi thả ra. Nhìn xem các nếp nhăn tan ra thế nào.

• Vải len tốt: nếp nhăn mờ dần, gần như biến mất nếu anh để yên hoặc vuốt nhẹ.
• Vải kém: nếp hằn lại, rõ và ở lâu.

Phép thử này quan trọng với tuxedo, vì anh sẽ ngồi, lái xe, ôm chào hỏi cả buổi tối. Sợi len có độ xoăn tự nhiên giúp vải bật trở lại. Cần nhớ rằng vải pha lụa hay linen sẽ nhăn hơn len thuần, đó là đặc tính chứ chưa hẳn là lỗi.

Kéo xem độ đàn hồi

Giữ hai tay cách nhau vài phân trên mép vải rồi kéo nhẹ theo cả chiều ngang lẫn chiều dọc. Một tấm vải tốt cho một chút giãn rồi trở về như cũ. Nếu nó giãn mãi không về, hoặc kêu cứng và không nhúc nhích gì, đó là điều cần hỏi thêm.

Lưu ý nhỏ: kéo nhẹ thôi. Kéo mạnh sẽ làm biến dạng mẫu vải của showroom. Vải len thuần chỉ đàn hồi ít, trong khi vải pha sợi co giãn sẽ giãn nhiều hơn, nên so sánh hai cuộn cùng nhóm mới công bằng.

Soi ánh sáng xem độ dày

Giơ tấm vải lên trước nguồn sáng. Quan sát mật độ sợi:

• Dệt khít, đều, ánh sáng lọt qua rất ít: vải dày dặn, che tốt.
• Thấy lỗ nhỏ hoặc vùng sáng loang không đều: sợi thưa hoặc dệt lỏng, dễ xô và xơ.

Với vải đen, phép thử này còn cho thấy độ đều của màu nhuộm. Màu đen sâu và đều nhìn đẹp hơn vẻ đen ngả xám hay lốm đốm. Dĩ nhiên vải mỏng không có nghĩa là vải xấu: vải nhẹ cho xứ nóng được dệt thưa có chủ đích. Điều anh tìm là sự đều đặn, không phải độ dày tuyệt đối. Xem thêm ở bài chọn trọng lượng vải tuxedo.

Rủ vải xem độ rơi

Cầm một góc mép vải, để phần còn lại buông xuống, hoặc vắt lên cánh tay. Quan sát cách vải rơi:

• Rơi mềm, thành những nếp tròn gọn: vải có độ rủ tốt, áo ôm theo thân mà không dính cứng.
• Bướng bỉnh, gấp góc, đứng phồng: vải cứng, áo dễ có vẻ nặng nề.

Độ rơi cho biết áo sẽ ra phom thế nào khi mặc. Vải rủ đẹp thường hợp ve shawl mềm mại; vải đứng dáng hợp kiểu cắt cấu trúc rõ ràng. Cũng nên sờ bề mặt: tay vải sạch, mịn, không gợn sợi lòi ra.

Ghép bốn phép thử lại

Không phép thử nào nói lên tất cả. Điều cần là xem chúng cùng nhau và so với một tấm vải khác ngay bên cạnh.

Phép thử	Dấu hiệu tốt	Điều cần hỏi thêm
Vò	Nếp mờ nhanh	Nếp hằn lâu
Kéo	Giãn nhẹ, về lại	Giãn rồi không về
Soi sáng	Dệt đều, màu đều	Loang, thưa không chủ đích
Rủ	Nếp tròn, mềm	Gấp góc, bướng

Nếu có biên vải, hãy đọc cả nó: đọc biên vải selvedge cho biết nhà dệt và thành phần để đối chiếu với cảm nhận của tay. Với vải tuxedo, có thêm cả nhóm vải ít nhăn, xem vải tuxedo ít nhăn.

Giới hạn của phép thử bằng tay

Cảm nhận bằng tay mạnh ở chỗ nhanh và trực tiếp, yếu ở chỗ chủ quan. Mẫu nhỏ trong sổ vải có thể không đại diện cho cả cuộn. Mỗi người sờ ra mỗi khác, và thói quen cũng ảnh hưởng. Chất lượng thật sự còn nằm ở cách vải chịu mặc qua nhiều lần, thứ mà vài phút thử không cho biết.

Vì thế đừng kết luận chỉ bằng một phép thử, và đừng ngại hỏi thợ.

Đến sờ vải tại showroom

Cách tốt để học là sờ thật nhiều vải cùng lúc. Anh ghé showroom, nhờ chuyên viên đặt hai ba loại cạnh nhau rồi làm bốn phép thử trên. Anh có thể đặt lịch xem vải và hỏi trực tiếp về từng loại.